خانه / سایر مطالب / علوم دامی / ارزیابی وضعیت بدنی و روش نمره دهی در گاو

ارزیابی وضعیت بدنی و روش نمره دهی در گاو

ارزیابی وضعیت بدنی یکی از مهمترین ابزارها برای بررسی وضعیت تغذیه ای گله گاوها است. در پرورش حیوانات ( گاو شیری، تلیسه و یا گاو نر) وضعیت بدنی حیوان با باروری و همچنین ضریب تبدیل مواد غذایی مرتبط است.  در پرورش گاو گوشتی ( گوساله های نر یا تلیسه ها که برای تولید گوشت پرورش می یابند) وضعیت بدنی در وضعیت سلامتی حیوان، توانایی برای افزایش وزن و زمان کشتار دام تعیین کننده است.

نمره وضعیت بدنی چیست؟

متخصصان علم تغذیه دام بر اساس وضعیت بدنی دام ( چاقی یا لاغری دام ) امتیازی به هر دام اختصاص می دهند که به آن نمره وضعیت بدنی BCS می گویند.

دو روش امتیاز دهی متفاوت وجود دارد که می توان از آنها برای ارزیابی وضعیت بدنی دام استفاده کرد.

1- سیستم امتیاز دهی 1-9 که سیستم امتیاز دهی آمریکایی نام دارد ( که بیشتر برای ارزیابی گاوهای گوشتی استفاده می شود)

2- سیستم امتیاز دهی 1-5 که سیستم امتیاز دهی اسکاتلندی یا کانادایی نام دارد. که بیشتر برای ارزیابی گاوهای شیری استفاده می شود.

نکته : در هر دو سیستم نمره یک به گاو بسیار لاغر داده می شود و نمره 5 یا 9 به گاو چاق داده می شود.

مراحل ارزیابی وضعیت بدنی:

1- مهار گاو:

برای ارزیابی ایمن لازم است تا گاو به منظور تسهیل در ارزیابی مهار شود. این امر بخصوص در مورد گاوهای پرواری لازم و ضروری است. ممکن است برخی از گاوها به قدری رام باشند که به شما اجازه دهند آنها را لمس کنید ولی در بیشتر موارد باید گاو به طور کامل مهار شود.

 

 

ارزیابی وضعیت بدنی 1

 

2- با یک نظر وضعیت عمومی حیوان را بررسی کنید.

این روش می تواند مفید واقع شود ولی در مورد برخی گاوهای مناطق مرتفع مانند گالوی که موهای ضخیم دارند ممکن است به درستی قضاوت نشود و باید از طریق لمس کردن آنها ارزیابی انجام شود.

ارزیابی وضعیت بدنی2

گاوهایی که موهای زمستانی دارند نیز وضعیت مشابهی دارند.

3- برای ارزیابی وضعیت بدنی حیوان از سمت راست حیوان استفاده کنید زیرا شکمبه در سمت چپ حیوان قرار دارد و مانعی برای ارزیابی درست است.

ارزیابی وضعیت بدنی 3

4- ارزیابی را از ناحیه آخرین دنده و ستون فقرات آن منطقه شروع کنید.

ارزیابی وضعیت بدنی4

منطقه بین مفصل ران (هوک)  و استخوان پین (برآمدگی استخوانی زیر دم) منطقه بزرگی برای ارزیابی وضعیت بدنی است. با استفاده از سیستم نمره دهی کانادایی ارزیابی وضعیت بدنی به صورت زیر است.

الف- BCS 1 : کل بدن حیوان لاغر است.این وضعیت در حیواناتی که موهای ظریفی دارند قابل مشاهده تر است.  در این وضعیت تمام ساختار اسکلتی حیوان قابل مشاهده است. در بافت های این حیوانات تقریبا چربی وجود ندارد و بافت عضلانی نیز ضعیف است. مهره ها در ستون فقرات قابل مشاهده هستند و شما قادر هستید انگشت خود را در بین مهره ها قرار دهید. استخوان هیپ و پین بسیار برجسته هستند.

ارزیابی وضعیت بدنی5

  • گاوهایی که دارای این نمره هستند به علت نبود چربی در بافت ها و ضعف عضلانی دارای بقای کمی بوده و در معرض ابتلا به بیماری هستند.
  • این گاوها به علت نداشتن ذخیره در بدن خود گوساله اندازی زیادی خواهند داشت.
  • به خاطر نبود ذخیره چربی در بدن نسبت به گاوهای چاق و یا گاوهای عادی مقاومت کمتری نسبت به استرس گرمایی دارند.

ب- BCS 2 : تمام بدن این حیوانات لاغر هستند استخوان ها برجسته اند. تک تک مهره ها را می توان مشاهده کرد ولی تیز نیستند و شما همچنان قادر خواهید بود انگشت خود را بین مهره ها قرار دهید. دنده ها نیز نسبتا قابل مشاهده هستند ولی به شدن نمره 1 نیستند.

ارزیابی وضعیت بدنی 6

ج- BCS3 : بهترین وضعیت برای زایمان گاو است. دنده ها کمی قابل مشاهده هستند و استخوان هیپ و پین نیز مشاهده می شوند ولی برجسته نیستند. بافت های عضلانی در حال نزدیک شدن به حداکثر ممکن خود هستند.  دنده های کوتاه با چربی پوشیده شده اند و مهره ها به سختی دیده می شوند.

ارزیابی وضعیت بدنی 7

کمترین مشکل در هنگام زایش در این وضعیت بدنی قرار دارد و کمترین هزینه خوراک نیز متوجه این وضعیت بدنی است.

د- BCS4: مشاهده ساختار اسکلتی در این وضعیت نسبتا مشکل است. پشت حیوان مسطح شده است و مهره ها را نمی توان تشخیص داد. دنده ها با چربی پوشیده شده است به طوری که با فشار نیز نمی توان آنها را حس کرد.

  • بهترین نمره بدنی برای گاوهایی که به فصل زمستان نزدیک می شوند است. زیرا در این فصل کیفیت خوراک ها و همچنین مراتع در پایین ترین وضعیت می باشد.
  • نسبت به گاو های دارای گروه سه در زایش و شیردهی مشکل بیشتری دارند.  این به خاطر چربی موجود در کانال زایش و همچنین در بافت پستان است.
  • بهترین وضعیت بدنی برای کشتار گاوها بین 4 و 5 است.

ه – BCS5: این وضعیتی است که گاو چاق به نظر می رسد. با یک نگاه حیوان مسطح به نظر می رسد. دنده ها و مهره ها به هیچ وجه قابل مشاهده نمی باشند زیرا با چربی پوشیده شده اند.

  • همانطور که اشاره شد گاوها با وضعیت 4 و بالاتر از نظر زایش و شیردهی مشکل خواهند داشت. این گاوها باید با خوراک کم کیفیت تغذیه شوند تا برای فصل جفت گیری کاهش وزن داشته باشند.
  • گاوهای نر در این وضعیت با مشکل باروری مواجه خواهند شد زیرا در کیسه اسکروتوم چربی انباشته می شود و باعث افزایش دما می شود و باروری اسپرم ها را کاهش می دهد.

5- ارزیابی را برای هر گاو انجام دهید و یادداشت نموده برای گاو دیگر شروع کنید.

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

bigtheme