خانه / سرگرمی / عکاسی،نقاشی و خوشنویسی / مروری بر خط شکسته نستعلیق

مروری بر خط شکسته نستعلیق

خوشنویسی – مروری بر خط شکسته نستعلیق

خط شکسته نستعلیق از اوایل قرن یازدهم هجری قمری (اواخر دوره صفویه) پا به عرصه ظهور نهاد که نخست چندان تفاوتی با خط نستعلیق نداشت، فقط برخی از حروفش، بر اثر سرعت قلم روان و پیوسته نوشته م یشد و بعضی حروف و کلمات منفصل، به صورت متصل درمی آمد. در نوشته های این عصر نمونه هایی از خط تعلیق را می توان دید؛ یعنی در خط شکسته نستعلیق اولیه، نمونه هایی از حروف و کلمات تعلیق مشاهده می گردد و حاصل را یافت که چون از حیث ترکیب، ساده تر از خط تعلیق بود کم کم در نوشتن « شکسته » این آمیختگی عنوان مستقل نامه ها و احکام جای تعلیق را گرفت و بعدها در کتاب نویسی، اشعار و قطعات هم از آن استفاده شد. خط شکسته نستعلیق هم مانند سایر خطوط ناگهان پیدا نشد و یک نفر به تنهایی واضع آن نبوده است. درباره واضع خط شکسته نستعلیق آمده است که ابتدا دو روش متفاوت ساده نویسی و پیچیده و در هم نویسی متداول بوده است. روش پیچیده آن که متمایل نیز گفته اند که به سختی خوانده می شود این نوع خط را مرتضی قلی خان شاملو از « خط ترسل » به تعلیق است را ترکیبات تعلیق و نستعلیق و شکسته، اتخاذ کرد و این خود دلیل واضحی است بر این که خط شکسته نستعلیق در آن زمان در مرحله ابتدایی بوده است.

شکسته نستعلیق

شکسته نستعلیق

محمدشفیع حسینی هروی معروف به “شفیعا” خط شکسته نستعلیق را ابداع نمود و به این خط نظام بخشید. وی اصلاحات عمده ای در آن به وجود آورد و از آن پس خط شکسته نستعلیق معمول شد. نمونه های موجود این خط گواه آن است که “مرتضی قلی خان شامل” و “شفیعا” هر دو از پیشگامان خط شکسته نستعلیق بوده اند. خط شکسته نستعلیق که به “زلف عروس” تشبیه شده است، با ظهور درویش عبدالمجید طالقانی به کمال قانونمندی و اصول و قاعده و زیبایی رسید، و او به این خط صورت خاصی بخشید. شاگردان و پیروان درویش و خوشنویسان دیگری که در خط شکسته نستعلیق درخشیدند موجب انتشار و رونق این خط شدند و شیوه او را ترویج کردند که هنوز این اقبال بر دوام است. در شیوه شکسته نویسی درویش، تا حدودی پیچیدگی هایی وجود دارد که خواندنش کمی دشوار می نماید، اما قدرت قلم و حسن ترکیب و شیرین کاری های او این حالت را تحت شعاع قرار می دهد. چون احکام و نامه و اسناد و مطالب دیگر را به این خط می نوشتند، و مکاتبات و مراسلات اغلب به دست منشیان به خط شکسته نوشته می شد، از این رو نیاز به ساده نوشتن این خط احساس شد. بدین منظور تجربه هایی آغاز شد و چندین شیوه پدید آمد که مشهورترین آنها شیوه شکسته تحریر میرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهانی، حسنعلی خان امیرنظام گروسی و میرزا علی خان سینکی ملقب به امین الدوله بود.

شکسته نستعلیق

شکسته نستعلیق

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

bigtheme